Nazwisko po ślubie: 3 opcje i oświadczenie w USC

Po ślubie każde z małżonków osobno wybiera jedną z trzech opcji: wspólne nazwisko (dotychczasowe nazwisko jednego z nich), swoje dotychczasowe nazwisko albo połączenie swojego nazwiska z nazwiskiem współmałżonka, najwyżej w dwóch członach (art. 25 KRO). Oświadczenie składa się w urzędzie stanu cywilnego bezpośrednio po ślubie cywilnym albo przed wydaniem zaświadczenia do ślubu konkordatowego, a kto go nie złoży, zachowuje swoje nazwisko.

Jakie nazwisko można nosić po ślubie?

Według Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 25 § 2) małżonkowie mogą nosić wspólne nazwisko, będące dotychczasowym nazwiskiem jednego z nich. Każde z nich może też zachować swoje dotychczasowe nazwisko albo dołączyć do niego nazwisko drugiego małżonka. Nazwisko utworzone w ten sposób nie może mieć więcej niż dwóch członów. Prawo traktuje oboje małżonków jednakowo, więc to samo może wybrać mąż.

Opcja	Przykład (Anna Nowak i Piotr Kowalski)
Wspólne nazwisko jednego z małżonków	oboje Kowalscy albo oboje Nowakowie
Każde zostaje przy swoim	Anna Nowak, Piotr Kowalski
Nazwisko dwuczłonowe	Anna Nowak-Kowalska; Piotr może zostać Kowalskim albo przyjąć np. Kowalski-Nowak

Kiedy i gdzie złożyć oświadczenie o nazwisku?

Oświadczenie składa się przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego:

przy ślubie cywilnym – bezpośrednio po zawarciu małżeństwa, jeszcze w urzędzie (zwykle podpisujecie je zaraz po ceremonii),
przy ślubie konkordatowym – przed wydaniem zaświadczenia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa, czyli w USC, kiedy składacie zapewnienie przed ślubem kościelnym.

Razem z nim składacie zgodne oświadczenie o nazwisku przyszłych dzieci. Do urzędu wystarczą dowody osobiste – odpisów aktów urodzenia z polskiego rejestru nie trzeba przynosić. Pozostałe formalności opisujemy w artykułach Formalności przed ślubem cywilnym i Ślub konkordatowy.

Co, jeśli nie złożycie oświadczenia? Wtedy każde z Was zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko (art. 25 § 3 KRO). Późniejsza zmiana nie jest już prostym oświadczeniem w USC, tylko sprawą administracyjną (patrz niżej).

Zmiana nazwiska powinna być wspólną, dobrze przemyślaną decyzją (by midwestjess )

Która opcja jest dla Was?

Każde zostaje przy swoim nazwisku

Tę opcję wybierają osoby, dla których nazwisko jest ważną częścią tożsamości, a także te, które mają pod nim dorobek zawodowy, publikacje, dyplomy, firmę albo uprawnienia zawodowe. Nie trzeba wtedy wymieniać dokumentów. Trzeba za to zdecydować, jakie nazwisko będą nosiły dzieci (patrz niżej).

Nazwisko dwuczłonowe

Każde z małżonków może połączyć swoje nazwisko z nazwiskiem współmałżonka. To często kompromis między tradycją a przywiązaniem do własnego nazwiska. Nazwisko nie może się składać z więcej niż dwóch członów, więc osoba, która już ma nazwisko dwuczłonowe, nie dołączy do niego trzeciego. Przy dwóch długich nazwiskach to opcja mało praktyczna – niektóre formularze mają za mało miejsca na długie nazwisko.

Najwięcej kobiet poddaje się tradycji i przyjmuje nazwisko męża Większość kobiet, zgodnie z tradycją, przyjmuje nazwisko męża (by Michelle Waspe )

Para może pozostać przy własnych nazwiskach, zdecydować się na wspólne nazwisko (po mężu lub żonie) lub przyjąć nazwisko dwuczłonowe (by bigpresh )

Nazwisko męża

Tradycyjnie najczęściej wybieraną opcją jest nazwisko męża. Wiele kobiet uważa to po prostu za piękną tradycję i symbol nowej rodziny. Inne argumenty to np. ładniej brzmiące nazwisko partnera, wspólne nazwisko z przyszłymi dziećmi czy brak możliwości połączenia nazwisk z powodu ich długości.

Jedną z opcji, jakie mają do dyspozycji przyszłe żony, jest pozostanie przy nazwisku panieńskim (by ryan_polei )

Gdy mężczyzna przyjmuje nazwisko żony

Czasami to panowie przechodzą na nazwisko żony, choć zdarza się to rzadko. Prawo na to pozwala na tych samych zasadach. Panowie decydują się na taki krok np. wtedy, gdy ich własne nazwisko jest kłopotliwe albo nie czują przywiązania do nazwiska rodowego, a przyszła żona czuje je mocniej. Niektórzy panowie przyjmują nazwisko dwuczłonowe.

Zdarza się, że to panowie po ślubie zmieniają nazwisko (by billselak )

Jakie nazwisko będą nosiły dzieci?

Jeśli małżonkowie mają wspólne nazwisko, dziecko nosi to nazwisko. Jeśli mają różne nazwiska, dziecko nosi nazwisko wskazane w ich zgodnych oświadczeniach złożonych razem z oświadczeniami o nazwiskach małżonków: nazwisko jednego z nich albo połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca. Bez takich oświadczeń dziecko nosi nazwisko matki z dołączonym nazwiskiem ojca. Wybór można zmienić tylko raz: przy sporządzaniu aktu urodzenia pierwszego wspólnego dziecka małżonkowie mogą złożyć przed kierownikiem USC zgodne oświadczenia o zmianie wskazanego nazwiska dziecka, a jeśli wcześniej go nie wskazali – wskazać je wtedy (art. 88 § 3 KRO). Później nazwisko dziecka zmienia się już tylko w postępowaniu administracyjnym.

Czy można zmienić nazwisko później?

Po ślubie, bez oświadczenia w USC – nazwisko zmienia się już tylko decyzją administracyjną na podstawie ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Wniosek składa się do kierownika USC, trzeba wskazać ważny powód, a opłata skarbowa za decyzję wynosi 37 zł.
Po rozwodzie – małżonek, który zmienił nazwisko, może wrócić do poprzedniego oświadczeniem w USC lub u konsula w ciągu roku od uprawomocnienia się wyroku (art. 59 KRO; do 7.10.2025 termin wynosił 3 miesiące).

Co zmienić po ślubie, gdy zmieniasz nazwisko?

Po zmianie nazwiska trzeba wymienić dowód osobisty – stary traci ważność następnego dnia po upływie 120 dni od zmiany danych w rejestrze PESEL, więc o nowy warto wystąpić od razu. Wymiany wymaga też paszport; dane trzeba zaktualizować m.in. u pracodawcy, w banku i w firmach, z którymi macie umowy. Listę spraw do załatwienia opisujemy w artykule Urzędowanie z nowym nazwiskiem po ślubie. Nowe nazwisko przyda się też przy adresowaniu zaproszeń – zasady opisujemy w tekście o odmianie nazwisk na zaproszeniach ślubnych.

Najczęstsze pytania

Czy żona musi przyjąć nazwisko męża? Nie. Każde z małżonków decyduje osobno: może przyjąć wspólne nazwisko, którym jest dotychczasowe nazwisko jednego z nich, zostać przy swoim albo dołączyć do swojego nazwiska nazwisko współmałżonka. Jeśli nikt nie złoży oświadczenia w urzędzie stanu cywilnego, każde z małżonków po prostu zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko (art. 25 KRO).

Czy mąż może przyjąć nazwisko żony? Tak. Prawo traktuje oboje małżonków jednakowo, więc mąż może przyjąć nazwisko żony jako wspólne nazwisko rodziny albo dołączyć je do swojego i nosić nazwisko dwuczłonowe. Oświadczenie składa w urzędzie stanu cywilnego na tych samych zasadach co żona: bezpośrednio po ślubie cywilnym albo przed wydaniem zaświadczenia do ślubu konkordatowego.

Ile członów może mieć nazwisko po ślubie? Nazwisko utworzone przez połączenie nazwisk małżonków może mieć najwyżej dwa człony (art. 25 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Jeśli ktoś ma już nazwisko dwuczłonowe, nie dołączy do niego nazwiska współmałżonka jako trzeciego członu. Może natomiast zostać przy swoim nazwisku albo przyjąć wspólne nazwisko rodziny.

Kiedy złożyć oświadczenie o nazwisku po ślubie? Przy ślubie cywilnym bezpośrednio po zawarciu małżeństwa, jeszcze w urzędzie stanu cywilnego. Przy ślubie konkordatowym wcześniej, w USC, przed wydaniem zaświadczenia o braku przeszkód, które zanosicie do parafii. Razem z oświadczeniem o nazwiskach małżonków składacie zgodne oświadczenie o nazwisku przyszłych dzieci.

Ile mam czasu na wymianę dowodu osobistego po zmianie nazwiska? Stary dowód osobisty traci ważność następnego dnia po upływie 120 dni od zmiany danych w rejestrze PESEL, czyli od sporządzenia aktu małżeństwa z nowym nazwiskiem. O nowy dowód warto wystąpić od razu po ślubie, bo jego wyrobienie trwa. Wniosek złożycie w dowolnym urzędzie gminy albo online.