Ślub kościelny z obcokrajowcem: dokumenty, zgody i USC

Ślub kościelny z cudzoziemcem katolikiem wymaga takich samych dokumentów jak ślub dwojga Polaków: świadectw chrztu, katechezy przedmałżeńskiej i protokołu w parafii. Przy ślubie z ochrzczonym niekatolikiem (np. prawosławnym czy protestantem) potrzebne jest zezwolenie biskupa, a z osobą nieochrzczoną dyspensa; o jedno i drugie występuje proboszcz. Jeśli ślub ma być konkordatowy, cudzoziemiec załatwia też formalności w USC, a gdy nie zna polskiego, para sama zapewnia tłumacza.

Jak wygląda ślub z cudzoziemcem katolikiem?

Ślub z cudzoziemcem wyznania rzymskokatolickiego przebiega tak samo jak ślub dwojga polskich katolików. Obie strony przynoszą świadectwa chrztu, zaświadczenia o katechezie przedmałżeńskiej i dowody tożsamości, a w parafii spisuje się protokół. Pełną listę dokumentów i terminów znajdziecie w artykule ślub kościelny: formalności w parafii.

Kilka spraw wymaga więcej czasu:

Świadectwo chrztu z zagranicy. Wydaje je parafia chrztu i powinno być aktualne. Dokument w obcym języku ksiądz może poprosić przetłumaczyć.
Przygotowanie za granicą. Jeśli narzeczony mieszka za granicą i nie może uczestniczyć w przygotowaniu w Polsce, przygotowuje go proboszcz w jego kraju. Wystawia licencję, którą kuria przesyła do kurii w Polsce. Według art. 12 dekretu KEP z 2019 r. dokumenty zza granicy muszą dotrzeć do Polski najpóźniej miesiąc przed planowanym ślubem.
Zapowiedzi. Ogłasza się je w parafiach zamieszkania obojga, także za granicą, chyba że tamtejsza diecezja zapowiedzi nie publikuje.
Bierzmowanie. Kościół zaleca, by narzeczeni, którzy go nie przyjęli, przyjęli ten sakrament przed ślubem, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie poważna trudność (kan. 1065). Bierzmowanie wymaga przygotowania, więc poinformujcie o tym księdza jak najwcześniej. Katechezę przedmałżeńską opisujemy w artykule nauki przedmałżeńskie.

Ślub z osobą nieochrzczoną odbywa się poza Mszą świętą (by andrewmorrell )

Jak poradzić sobie z językiem podczas ceremonii?

Jeśli narzeczony z zagranicy nie mówi po polsku, sposób prowadzenia ceremonii trzeba odpowiednio wcześniej ustalić z księdzem. W kościele nie jest potrzebny tłumacz przysięgły.

Jeśli kapłan zna język cudzoziemca, może poprowadzić część liturgii, np. czytania, w dwóch językach. Gdy to niemożliwe, najważniejsze fragmenty (czytania, modlitwę wiernych) może odczytać po polsku i w drugim języku ktoś z bliskich. Dzięki temu zagraniczni goście lepiej rozumieją ceremonię.

Przysięgę małżeńską cudzoziemiec może złożyć w języku, który rozumie, np. powtarzając tekst za księdzem w języku ojczystym albo po angielsku. Polski tekst przysięgi znajdziecie w artykule przysięga małżeńska w kościele. Szczegóły ustalcie z księdzem, który będzie udzielał ślubu.

Przy ślubie mieszanym obrzędy mogą różnić się od ślubu dwojga katolików (by ryan_polei )

Nie zawsze narzeczony z innego kraju – nawet katolik – ma za sobą sakrament bierzmowania (by Bethtt )

Jak wygląda ślub mieszany z ochrzczonym niekatolikiem?

Ślub mieszany to ślub katolika z osobą ochrzczoną w innym Kościele, np. prawosławnym, ewangelickim czy anglikańskim. Wymaga zezwolenia ordynariusza miejsca, czyli biskupa diecezji (kan. 1124). O zezwolenie występuje proboszcz i przesyła do kurii cały protokół z załącznikami. Dekret KEP z 2019 r. każe mu zwrócić się do kurii najpóźniej 2 miesiące przed planowanym ślubem (art. 35), więc formalności w parafii trzeba zacząć wcześniej.

Strona niekatolicka przedstawia świadectwo chrztu ze swojego Kościoła. Jej stan wolny potwierdza się przysięgą jej samej i dwóch świadków, którzy znają ją od pełnoletniości.

Przed ślubem strona katolicka oświadcza na piśmie, że jest gotowa odsunąć od siebie niebezpieczeństwo odejścia od wiary, i przyrzeka, że uczyni wszystko, co w jej mocy, aby dzieci zostały ochrzczone i wychowane w Kościele katolickim. Strona niekatolicka nie składa żadnej obietnicy: musi tylko wiedzieć o przyrzeczeniach drugiej strony i zwykle potwierdza to podpisem. Obie strony poznają też cele i istotne przymioty małżeństwa, czyli jedność i nierozerwalność.

Ślub mieszany odbywa się zwykle bez mszy, w czasie liturgii słowa. Ślub w czasie mszy jest możliwy za zgodą biskupa. Jeśli narzeczony jest prawosławny, ślub może odbyć się podczas mszy bez dodatkowej zgody, a oboje mogą przyjąć Komunię. Za zgodą biskupa duchowny Kościoła strony niekatolickiej może przeczytać fragment Pisma Świętego i odmówić modlitwę, ale nie może odebrać przysięgi zamiast katolickiego księdza. Nie odprawia się dwóch osobnych obrzędów ślubnych.

Przy narzeczonym prawosławnym warto pamiętać o drugiej stronie. Cerkiew prawosławna ma własne przepisy małżeńskie i co do zasady oczekuje od swoich wiernych ślubu w cerkwi, więc ślub w kościele katolickim może nie zostać przez nią uznany. Konsekwencje dla narzeczonego, np. w jego parafii prawosławnej, zależą od tej Cerkwi, nie od księdza katolickiego. Dekret KEP zaleca, by przed ślubem para spotkała się także z duchownym strony niekatolickiej (art. 80). Porozmawiajcie z proboszczem prawosławnym, zanim wybierzecie formę ślubu.

Na ślubie z osobą nieznającą języka polskiego może być potrzebny tłumacz – nie musi to być jednak tłumacz przysięgły (by wcizmowski )

Jak wygląda ślub z osobą nieochrzczoną?

Przy ślubie z osobą nieochrzczoną (np. wyznawcą innej religii albo osobą niewierzącą, która nie przyjęła chrztu) zachodzi przeszkoda różnicy religii. Ślub jest ważny tylko z dyspensą biskupa (kan. 1086). Warunki są takie same jak przy zezwoleniu na ślub mieszany: przyrzeczenia strony katolickiej, wiedza drugiej strony o nich i pouczenie obojga o jedności i nierozerwalności małżeństwa.

Ślub z osobą nieochrzczoną odbywa się zawsze poza mszą, w czasie liturgii słowa, i biskup nie może zgodzić się na mszę. Takie małżeństwo nie jest sakramentem, ale Kościół uznaje je za ważne i nierozerwalne. Zapowiedzi ogłasza się tylko w parafii strony katolickiej, a osoba nieochrzczona nie przystępuje do spowiedzi.

Jakie formalności w USC czekają parę przy ślubie mieszanym?

Ślub z cudzoziemcem, także mieszany, może być ślubem konkordatowym i mieć skutki cywilne. Przed ślubem para idzie do USC po zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Jest ważne 6 miesięcy i trzeba je dostarczyć do parafii najpóźniej 2 miesiące przed ślubem (art. 26 dekretu KEP). Cudzoziemiec składa w USC (art. 79 Prawa o aktach stanu cywilnego):

zapewnienie, że nie wie o przeszkodach do zawarcia małżeństwa,
odpis aktu urodzenia, a jeśli był wcześniej w związku małżeńskim, dokument potwierdzający jego ustanie,
dokument potwierdzający, że według prawa jego kraju może zawrzeć małżeństwo, albo postanowienie sądu zwalniające z obowiązku jego złożenia.

Dokumenty w języku obcym składa się z tłumaczeniem przysięgłym. Nie jest ono potrzebne przy wielojęzycznych formularzach UE. Jeśli cudzoziemiec nie mówi po polsku, para sama zapewnia tłumacza na czas składania zapewnienia i oświadczeń w USC. Może to być tłumacz przysięgły albo inna osoba, którą kierownik USC pouczy o odpowiedzialności karnej (art. 32). Po ślubie duchowny w ciągu 5 dni przesyła dokumenty do USC. Szczegóły, w tym opłaty, opisujemy w artykułach ślub z obcokrajowcem: formalności i ślub konkordatowy.

Strony niekatolickiej nie obowiązuje spowiedź przed ślubem; nie występuje ona również o zapowiedzi (by andrewmorrell )

Więcej formalności wymaga tzw. ślub mieszany, czyli ślub z osobą niebędącą katolikiem (by ZeroCoolGS )

Najczęstsze pytania

Czy do ślubu kościelnego z cudzoziemcem potrzebny jest tłumacz przysięgły? W kościele nie. Język ceremonii i przysięgi ustala się z księdzem. Przy ślubie konkordatowym, jeśli cudzoziemiec nie mówi po polsku, para zapewnia tłumacza w USC. Może to być tłumacz przysięgły albo inna osoba, którą kierownik urzędu pouczy o odpowiedzialności karnej. Zagraniczne dokumenty trzeba przetłumaczyć przysięgle, chyba że są na wielojęzycznym formularzu UE.

Co jest potrzebne do ślubu z niekatolikiem? Przy ochrzczonym niekatoliku potrzebne jest zezwolenie biskupa, a przy osobie nieochrzczonej dyspensa od przeszkody różnicy religii. O jedno i drugie występuje proboszcz, a dekret KEP wyznacza mu na to termin najpóźniej 2 miesiące przed ślubem. Strona katolicka składa pisemne przyrzeczenia dotyczące wiary i wychowania dzieci, a druga strona musi o nich wiedzieć. Stan wolny niekatolika potwierdzają przysięgi jego i dwóch świadków.

Czy cudzoziemiec katolik musi mieć bierzmowanie, żeby wziąć ślub w Polsce? Kościół zaleca przyjęcie bierzmowania przed ślubem, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie poważna trudność. Proboszcz kieruje wtedy narzeczonego na przygotowanie i do miejsca, gdzie przyjmie sakrament. Brak bierzmowania nie unieważnia ślubu, ale przygotowanie trwa, więc o tej sprawie warto powiedzieć księdzu już przy rezerwacji terminu.

Czy ślub mieszany odbywa się podczas mszy? Zwykle nie. Ślub z ochrzczonym niekatolikiem odbywa się na ogół w czasie liturgii słowa, a mszę może zezwolić biskup. Gdy narzeczony jest prawosławny, ślub może być podczas mszy bez dodatkowej zgody i oboje mogą przyjąć Komunię. Ślub z osobą nieochrzczoną odbywa się zawsze poza mszą.

Czy ślub mieszany może być konkordatowy? Tak. Ślub mieszany i ślub z osobą nieochrzczoną mogą mieć skutki cywilne, jeśli przed ślubem para uzyska w USC zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Cudzoziemiec składa tam zapewnienie, akt urodzenia i dokument o zdolności do zawarcia małżeństwa według prawa swojego kraju. Duchowny przesyła dokumenty do USC w ciągu 5 dni po ślubie.