Nauki przedmałżeńskie: ile trwają, ile kosztują, kiedy iść

Nauki przedmałżeńskie (kurs przedmałżeński) to obowiązkowe przygotowanie do ślubu kościelnego: zwykle 10 cotygodniowych spotkań zakończonych dniem skupienia (ok. 2,5–3 miesiące) albo skondensowany kurs weekendowy, a do tego 3 spotkania w poradni rodzinnej. Zapiszcie się z wyprzedzeniem – do kancelarii parafialnej zgłaszacie się ok. 3 miesiące przed ślubem, a szczegóły ustala diecezja.

Czym są nauki przedmałżeńskie i kto musi w nich uczestniczyć?

Każda para, która chce zawrzeć ślub kościelny, ma obowiązek przygotować się do sakramentu małżeństwa. Kodeks prawa kanonicznego zobowiązuje duszpasterzy do zapewnienia narzeczonym takiego przygotowania (kan. 1063), a w Polsce ogólne zasady ustala Konferencja Episkopatu, a szczegóły (liczbę spotkań, formy kursu, dokumenty) poszczególne diecezje.

Nauki przedmałżeńskie bywają też nazywane kursem przedmałżeńskim albo katechezami przedmałżeńskimi. Obowiązują także przy ślubie konkordatowym – formalności w urzędzie stanu cywilnego to osobna sprawa.

Ile trwają nauki przedmałżeńskie?

To zależy od formy, którą wybierzecie, i od diecezji. Przykład Archidiecezji Warszawskiej:

Forma	Jak wygląda	Ile trwa
Kurs cotygodniowy	10 spotkań raz w tygodniu, zakończonych dniem skupienia	ok. 2,5–3 miesięcy
Kurs weekendowy	skondensowane spotkania, np. w dwie soboty i dwie niedziele	2 weekendy
Inne formy (np. cykle spotkań prowadzone przez ruchy małżeńskie)	spotkania w mniejszych grupach, często z warsztatami	zależnie od organizatora
Poradnia rodzinna	3 spotkania z doradcą życia rodzinnego	rozłożone na kilka tygodni

Że to diecezja decyduje o formie, widać na przykładzie Diecezji Płockiej: tam kurs to 4 cotygodniowe spotkania po 2 godziny i 2 indywidualne wizyty pary u doradcy życia rodzinnego w odstępie miesiąca. Rekolekcje dla narzeczonych prowadzone przez ruchy (np. Spotkania Małżeńskie) mogą uzupełniać kurs, a jako jedyna forma przygotowania są uznawane tylko wyjątkowo.

Terminy kursów ustalają parafie i ośrodki duszpasterstwa rodzin. Część parafii prowadzi kursy kilka razy w roku, inne np. tylko jesienią i wiosną, dlatego daty trzeba sprawdzić na stronie parafii lub diecezji. Niektóre ośrodki prowadzą też spotkania online – zanim się zapiszecie, zapytajcie w kancelarii, czy Wasza parafia uzna taką formę.

Małżeństwo zawierane w kościele wymaga odpowiedniego, religijnego przygotowania (by gibbons )

Każda Młoda Para pragnąca pobrać się w kościele ma obowiązek odpowiedniego przygotowania się do sakramentu małżeństwa (by ryan_polei )

Kiedy zapisać się na kurs przedmałżeński?

Najlepiej 6–12 miesięcy przed ślubem, tuż po rezerwacji terminu w parafii. Wtedy spokojnie zmieścicie kurs, poradnię i pozostałe formalności. Kolejność wygląda zwykle tak (terminy i dokumenty według Archidiecezji Warszawskiej; w innych diecezjach mogą się nieco różnić):

Rezerwacja terminu ślubu w parafii, w której chcecie się pobrać.
Zapis na kurs przedmałżeński – cotygodniowy albo weekendowy – i ustalenie terminów spotkań w poradni rodzinnej.
Udział w kursie, dniu skupienia i 3 spotkaniach w poradni, po których dostaniecie zaświadczenia.
Wizyta w kancelarii parafialnej ok. 3 miesiące przed ślubem: spisanie protokołu przedślubnego. Świadectwo chrztu musi być ważne w dniu ślubu – w Archidiecezji Warszawskiej jest ważne 3 miesiące od wydania, a inne diecezje mogą mieć własne zasady.
Zapowiedzi – informacja wisi na tablicy ogłoszeń parafialnych przez 8 dni (dwie niedziele i tydzień między nimi).
Spowiedź przedślubna – w Archidiecezji Warszawskiej przynajmniej dwukrotnie (w wyjątkowych sytuacjach duszpasterz może zdecydować o jednej spowiedzi tuż przed ślubem); zasady w Waszej diecezji poda kancelaria, o czym piszemy w artykule o spowiedzi przedślubnej.
Ślub – przebieg ceremonii opisujemy w tekście ślub kościelny krok po kroku.

Ile kosztują nauki przedmałżeńskie?

Kursy prowadzone w parafiach są zwykle bezpłatne albo „co łaska”. Kursy weekendowe i niektóre cykle organizowane przez ośrodki czy ruchy małżeńskie bywają płatne – opłatę (często obejmującą materiały i posiłki) podaje organizator. Spotkania w poradni rodzinnej w zależności od miejsca są bezpłatne lub odpłatne. Organizatorzy kursów weekendowych i rekolekcji rzadko publikują stałe stawki (np. Spotkania Małżeńskie i płocki ośrodek Metanoia podają koszt dopiero po kontakcie), więc nie da się wskazać jednej ogólnopolskiej ceny. Zapytajcie o nią przy zapisie, razem z tym, czy kwota obejmuje nocleg i posiłki.

Czy każdy musi uczęszczać na przedślubne katechezy?

Co do zasady tak. Jeśli jednak w szkole średniej albo na studiach przeszliście pełną katechizację przedmałżeńską i macie zaświadczenie jej ukończenia, proboszcz może zwolnić Was z części spotkań. O tym, co zostaje uznane, decyduje parafia, więc zabierzcie zaświadczenie do kancelarii.

Zaświadczenie ze szkoły nie zwalnia zwykle z wizyt w poradni rodzinnej ani z dnia skupienia.

Nauki przedmałżeńskie mogą być ciekawym źródłem wiedzy i sposobem na chwilę refleksji w ferworze przedślubnych przygotowań (by Richard Foster – LyndaSanchez )

Jak wyglądają spotkania w poradni rodzinnej?

Oprócz kursu narzeczeni odbywają 3 spotkania z doradcą życia rodzinnego w poradni rodzinnej. Rozmowy dotyczą m.in. komunikacji w małżeństwie, rodzicielstwa i naturalnego planowania rodziny (NPR), czyli rozpoznawania płodności. Po ostatnim spotkaniu dostajecie zaświadczenie, które składacie w kancelarii razem z zaświadczeniem o ukończeniu kursu.

Jedną z kwestii poruszanych na kursie przedmałżeńskim jest naturalne planowanie rodziny (by familymwr )

O czym mówi się na naukach przedmałżeńskich?

Katechezy obejmują teologię małżeństwa, etykę życia małżeńskiego i liturgię sakramentu – zrozumiecie m.in., co oznacza przysięga małżeńska w kościele, którą złożycie. O naukach przedmałżeńskich krąży wiele mitów. Wiele par obawia się rozmów z obcymi ludźmi na intymne tematy. Decydując się na ślub kościelny, deklarujecie jednak, że chcecie żyć zgodnie z nauką Kościoła, więc wiedza o katolickim małżeństwie jest częścią przygotowania.

Nie ma czego demonizować. Nikt nie będzie Was zmuszał do wyjawiania szczegółów prywatnego życia. Wiele katechez prowadzi się dziś w formie ćwiczeń i warsztatów, które pomagają lepiej poznać siebie nawzajem, swoje potrzeby i wartości. Jeśli nie jesteście przekonani do takich kursów, potraktujcie je jako źródło wiedzy i okazję do rozmowy o tym, czego oczekujecie od małżeństwa.

O naukach przedmałżeńskich krąży wiele mitów, jednak nie ma się czego obawiać! (by ryan_polei )

Najczęstsze pytania

Ile trwają nauki przedmałżeńskie? Zwykle 10 cotygodniowych spotkań zakończonych dniem skupienia, czyli ok. 2,5–3 miesięcy. W wielu diecezjach można też wybrać kurs weekendowy, np. dwie soboty i dwie niedziele. Do tego dochodzą 3 spotkania w poradni rodzinnej. Do kancelarii parafialnej zgłaszacie się ok. 3 miesiące przed ślubem, a szczegóły kursu ustala diecezja.

Kiedy zapisać się na kurs przedmałżeński? Najlepiej 6–12 miesięcy przed ślubem, zaraz po rezerwacji terminu w parafii. Terminy kursów ustalają parafie i ośrodki, a niektóre prowadzą je tylko kilka razy w roku. Kurs i spotkania w poradni powinniście skończyć przed wizytą w kancelarii, która wypada ok. 3 miesiące przed ślubem, kiedy spisuje się protokół przedślubny.

Czy nauki przedmałżeńskie są płatne? Kursy w parafiach są zwykle bezpłatne albo „co łaska”. Kursy weekendowe i niektóre cykle prowadzone przez ośrodki duszpasterstwa rodzin lub ruchy małżeńskie bywają płatne, a kwotę, często z materiałami i posiłkami, podaje organizator. Spotkania w poradni rodzinnej mogą być bezpłatne albo odpłatne, zależnie od miejsca, więc zapytajcie o to przy zapisie.

Czy trzeba iść do poradni rodzinnej? Tak. Oprócz kursu narzeczeni odbywają zwykle 3 spotkania z doradcą życia rodzinnego w poradni rodzinnej. Rozmowy dotyczą m.in. komunikacji, rodzicielstwa i naturalnego planowania rodziny. Zaświadczenie z poradni składacie w kancelarii parafialnej. Zaświadczenie o katechizacji ze szkoły średniej zwykle nie zwalnia z tych spotkań.

Czy kurs przedmałżeński można zrobić w innej parafii? Tak. Kurs możecie odbyć w dowolnej parafii lub ośrodku, np. w mieście, w którym mieszkacie lub pracujecie, a zaświadczenie zanieść do parafii, w której bierzecie ślub. Przed zapisem warto upewnić się w swojej kancelarii, czy uzna wybraną formę kursu, zwłaszcza weekendową lub prowadzoną online.