Zwyczaje ślubne na świecie: nietypowe obrzędy weselne

Co kraj, to obyczaj – także przy ołtarzu. Zwyczaje ślubne na świecie mają zwykle ten sam cel co nasze polskie przesądy: zapewnić młodym szczęście, dostatek i ochronę przed pechem. Różnią się tylko formą – od szkockiego obrzucania narzeczonych jedzeniem i niemieckiego piłowania pnia po afrykańską lobolę i amerykański skok przez miotłę.

Po co pary kultywują ślubne obrzędy?

W Polsce Panna Młoda wkłada do buta monetę, żeby w małżeństwie nie brakowało pieniędzy, a Pan Młody nie powinien zobaczyć sukni przed ślubem – więcej takich wierzeń zebraliśmy w artykule ślubne przesądy. Część zagranicznych zwyczajów już się u nas przyjęła, np. angielskie „coś niebieskiego”, które opisujemy w tekście coś niebieskiego; w tym artykule skupiamy się na obrzędach, które w Polsce wciąż zaskakują. W innych krajach podobne gesty mają symbolizować wspólne pokonywanie trudności, pożegnanie z rodzinnym domem albo odpędzenie złych mocy. Wiele z nich przetrwało do dziś jako wesoła część zabawy – i może być inspiracją dla par, które chcą dodać do swojego wesela coś nieoczywistego.

Jakie są najciekawsze zwyczaje ślubne z Europy?

Szkocja – „czernienie” narzeczonych

Na wsiach północno-wschodniej Szkocji, w Highlands i na wyspach na północy przyjaciele na kilka dni lub tygodni przed ślubem „porywają” przyszłą Pannę Młodą, Pana Młodego albo oboje i obrzucają ich czym popadnie – najlepiej czymś lepkim: jedzeniem, mąką, sadzą. Potem obwożą ich po okolicy, a gapie walą w garnki. Kto zniesie to z uśmiechem, zniesie też małżeńskie kłopoty.

Niemcy – piłowanie pnia i polterabend

W niektórych regionach Niemiec zaraz po ceremonii nowożeńcy dostają piłę dwuręczną i wspólnie przecinają pień leżący na koźle. Piła zatnie się, jeśli każde ciągnie w swoją stronę, więc sprawna praca to zapowiedź zgodnej współpracy w małżeństwie. Niemieckiego pochodzenia jest też polterabend, czyli tłuczenie porcelany w wieczór przed ślubem – zwyczaj żywy również u nas, co opisujemy w artykule zwyczaje ślubne na Śląsku.

Szwecja – monety w butach

Tak jak u nas, szwedzka Panna Młoda wkłada do butów monety – tradycyjnie srebrną od ojca i złotą od matki – na znak dobrobytu.

Jakie obrzędy ślubne panują w Azji?

Chiny – rytualny płacz

U ludu Tujia, mieszkającego w górach Wuling na pograniczu prowincji Hunan, Hubei i Guizhou, opisywany jest dawny zwyczaj rytualnego płaczu: przyszła Panna Młoda przez pewien czas przed ślubem codziennie płacze i śpiewa, a z czasem dołączają do niej kobiety z rodziny. Zwyczaj wyraża pożegnanie z domem i – według wierzeń – pozwala „wypłakać” smutki przed małżeństwem.

Indie – pierścień na stopę

Oprócz ozdób na dłoniach hinduskie mężatki noszą pierścienie na palcach stóp, w hindi zwane bichiya, a w tamilskim metti. Tradycyjnie są srebrne i zakłada się je parami na drugi palec obu stóp. Dla otoczenia są znakiem, że kobieta jest zamężna.

Jakie zwyczaje ślubne mają Afryka i Ameryka?

Afryka Południowa – lobola

W Afryce Południowej małżeństwo zwyczajowe poprzedza lobola: dar w pieniądzach lub w naturze, który rodzina narzeczonego przekazuje rodzinie narzeczonej. To nie tylko obyczaj, bo prawo RPA (ustawa o uznawaniu małżeństw zwyczajowych z 1998 r.) definiuje lobolę, a urzędnik rejestrujący takie małżeństwo odnotowuje uzgodnioną lobolę w rejestrze. Jak przebiegają negocjacje i jakie inne tradycje mają Masajowie czy Wodaabe, opisujemy w tekście zwyczaje ślubne w Afryce.

Stany Zjednoczone – skok przez miotłę

Na wielu weselach Afroamerykanów para kończy ceremonię wspólnym przeskoczeniem miotły. W XIX w. zniewoleni ludzie, którym nie wolno było zawrzeć legalnego małżeństwa, ogłaszali w ten sposób swój związek przed świadkami. Zwyczaj odżył w latach 70. XX w., a dziś jest symbolem pamięci o przodkach.

Zwyczaje ślubne w pigułce

Kraj lub region	Zwyczaj	Co symbolizuje
Polska	moneta w bucie Panny Młodej	dostatek
Szwecja	srebrna i złota moneta w butach	dobrobyt
Szkocja	„czernienie” narzeczonych	odporność na trudności
Niemcy	wspólne piłowanie pnia	zgodna współpraca
Chiny (Tujia)	rytualny płacz przed ślubem	pożegnanie z domem
Indie	pierścienie na palcach stóp	status mężatki
Afryka Południowa	lobola	podziękowanie i więź rodzin
USA	skok przez miotłę	publiczne ogłoszenie związku

Jak wpleść obcy zwyczaj w polskie wesele?

Wybierzcie zwyczaj z sensem dla was – np. związany z krajem, w którym się poznaliście, lub z pochodzeniem jednego z was. Jeśli bierzecie ślub z osobą z innego kraju, formalności opisujemy w artykule ślub z obcokrajowcem.
Uprzedźcie wodzireja lub DJ-a, żeby krótko wyjaśnił gościom, co się dzieje – obrzęd bez komentarza bywa niezrozumiały.
Zadbajcie o bezpieczeństwo – piłowanie pnia czy tłuczenie naczyń wymaga miejsca, rękawic i osłony dla gości.
Nie przesadzajcie z liczbą atrakcji – jeden wyrazisty zwyczaj zapamiętuje się lepiej niż pięć.

Najczęstsze pytania

Jaki zagraniczny zwyczaj najłatwiej przenieść na polskie wesele? Najprostsze są piłowanie pnia i skok przez miotłę: wymagają tylko rekwizytów, trwają kilka minut i dobrze wyglądają na zdjęciach. Pień i piłę dwuręczną ustawcie przed salą, a miotłę przygotujcie na koniec ceremonii lub początek przyjęcia. Ustalcie moment z wodzirejem lub DJ-em i poproście, żeby jednym zdaniem wyjaśnił gościom znaczenie obrzędu.

Jakie są najdziwniejsze zwyczaje ślubne na świecie? Do najbardziej zaskakujących należą szkockie „czernienie”, czyli obrzucanie narzeczonych jedzeniem przed ślubem, rytualny płacz przyszłej Panny Młodej u chińskiego ludu Tujia i niemieckie piłowanie pnia zaraz po ceremonii. W Afryce Południowej rodzina Pana Młodego przekazuje lobolę, a na weselach Afroamerykanów para przeskakuje miotłę.

Czy można połączyć polskie oczepiny z zagranicznym zwyczajem? Tak. Wiele par dodaje jeden zagraniczny element, np. piłowanie pnia czy skok przez miotłę, obok tradycyjnych oczepin. Warto ustalić kolejność z wodzirejem lub DJ-em, przygotować potrzebne rekwizyty i poprosić prowadzącego, żeby w jednym, dwóch zdaniach wyjaśnił gościom, co oznacza dany obrzęd.

Czy obcy zwyczaj na weselu to nie przesada? Nie, jeśli ma dla was znaczenie, np. wiąże się z pochodzeniem jednego z was lub miejscem, w którym się poznaliście, i zostanie krótko wyjaśniony gościom. Traktujcie go jako ciekawostkę, a nie obowiązek. Zwyczaje związane z kulturą innego narodu warto poznać dokładniej, żeby nie zamienić ich w karykaturę.