Ślubne przesądy: litera „r”, suknia, obrączki i welon

Najbardziej znane ślubne przesądy mówią, że szczęście przynosi ślub w miesiącu z literą „r” w nazwie, Pan Młody nie może zobaczyć Panny Młodej w sukni przed ślubem, a ona powinna mieć na sobie coś starego, coś nowego, coś pożyczonego i coś niebieskiego. Pecha ma wróżyć zawracanie z drogi do kościoła, a upuszczonych obrączek nie powinien podnosić nikt z narzeczonych. To ludowe wierzenia, a nie zasady Kościoła ani prawa: o udanym małżeństwie nie decyduje data ani kolor podwiązki.

Jedni traktują przesądy z przymrużeniem oka, inni wolą „nie kusić losu”. Wiele z nich powtarza się w różnych kulturach. Kościół przypomina, że wiara w to, że szczęście małżeństwa zależy od takich znaków, stoi w sprzeczności z wiarą chrześcijańską. Przekonania o tym, jak ślub „powinien” wyglądać (np. że suknia musi być biała), opisujemy osobno w artykule ślubne mity.

Jakie przesądy dotyczą daty ślubu?

Najpopularniejszy przesąd mówi, że długie i szczęśliwe małżeństwo zapewnia ślub w miesiącu, który ma w nazwie literę „r”: w marcu, czerwcu, sierpniu, wrześniu, październiku czy grudniu (bez „r” są styczeń, luty, kwiecień, maj, lipiec i listopad). Pechowe mają być maj („ślub majowy, grób gotowy”) i listopad, miesiąc zadusznych wspomnień. Według niektórych przekazów szczęście przynosi sobota, a pecha poniedziałek i piątek.

Miesiąc	Co mówi przesąd	Co warto wiedzieć
Lipiec	brak „r” w nazwie	lato i mniej ślubów niż w czerwcu i sierpniu
Maj	„ślub majowy, grób gotowy”	wiosna bez upałów, łatwiej o salę
Listopad	miesiąc zmarłych	wolne terminy, ale krótki dzień
Sierpień, wrzesień	„szczęśliwe” miesiące z „r”	razem z czerwcem najbardziej oblegane terminy w roku

Przesąd wpływa na kalendarz: maj i lipiec są mniej oblegane niż czerwiec czy sierpień, więc łatwiej wtedy o termin. Porównanie wszystkich miesięcy znajdziecie w artykule jaki miesiąc jest najlepszy na ślub. Prawdziwym ograniczeniem jest tylko Wielki Post: katolików obowiązuje wtedy powstrzymywanie się od zabaw, więc wesel z tańcami się nie planuje. W Adwencie od 2013 r. takiego zakazu nie ma.

Jakie przesądy dotyczą stroju Panny Młodej?

Ten przesąd zna każdy: Pan Młody nie może zobaczyć Panny Młodej w sukni przed ślubem, bo przyniesie to pecha. Dlatego suknię wybiera się bez przyszłego męża, a w dniu ślubu para spotyka się dopiero w kościele lub urzędzie. Dziś wiele par świadomie łamie tę zasadę i robi sesję „first look” przed ceremonią.

Inne przesądy związane ze strojem:

dzień przed ślubem Panna Młoda zostawia buty, w których pójdzie do ślubu, na parapecie, żeby weszło do nich szczęście,
w bucie Panny Młodej powinna być moneta na dostatek.

Więcej wierzeń o sukni, welonie, butach i biżuterii zebraliśmy w artykule przesądy związane ze strojem Panny Młodej.

W każdej kulturze istnieją ślubne przesądy (by johnhopephotography )

Skąd wziął się welon?

Z pochodzeniem welonu wiąże się kilka legend. Według jednej welon był początkowo chustą, którą Pan Młody zarzucał na głowę wybranki. Według innej, z czasów aranżowanych małżeństw, twarz Panny Młodej zakrywano do chwili powiedzenia „tak”, żeby przyszły mąż się nie rozmyślił. W jeszcze innej wersji welon miał chronić dziewczynę przed złymi duchami. Według jednego z przesądów dobrze wróży także to, że welon nakłada Pannie Młodej zamężna przyjaciółka.

Czy znacie symbolikę welonu ślubnego? (by kodomut )

Co oznacza coś starego, nowego, pożyczonego i niebieskiego?

To zwyczaj z Anglii. Najstarszy zapis rymowanki pochodzi z 1871 r. i wymienia trzy elementy („something new, something borrowed, something blue”). Pełną wersję z czterema elementami („something old, something new, something borrowed, something blue”) odnotowała prasa w 1876 r. Wers „and a sixpence in her shoe” (i sześciopensówka w bucie) dopisano później, w epoce wiktoriańskiej. W polskich wersjach przesądu pojawiają się czasem dodatkowe elementy, np. coś białego albo coś słodkiego.

Element	Co ma zapewnić według przesądu	Przykład	Więcej
Coś starego	wsparcie rodziny i przyjaciół, ciągłość tradycji	biżuteria babci, suknia po mamie	coś starego i coś nowego
Coś nowego	dostatek i pomyślną przyszłość	suknia, buty	jw.
Coś pożyczonego	szczęście „pożyczone” od szczęśliwej mężatki i przychylność bliskich	welon, kolczyki	coś pożyczonego
Coś niebieskiego	wierność	podwiązka, kolczyki z błękitnym oczkiem	coś niebieskiego
Coś białego (polska wersja)	czystość albo szczere uczucia	biała suknia	–

Najczęściej wybierane są niebieskie podwiązki, ale nie jest to regułą (by diy-gifts-studio )

Jakie przesądy dotyczą wesela?

Według przesądów para powinna starannie przećwiczyć pierwszy taniec, bo potknięcie źle wróży, a goście, którzy po pierwszym toaście tłuką kieliszki, zapewniają nowożeńcom długie małżeństwo. Piosenka do pierwszego tańca często staje się „piosenką pary” na całe życie.

Również z pierwszym tańcem wiążą się przesądy (by mikequozl )

Pan młody nie może zobaczyć panny młodej w sukni przed ślubem (by briannalehman )

Jakie przesądy dotyczą obrączek i pierścionka?

Z obrączkami jest podobnie jak z suknią, tylko role się odwracają: Panna Młoda nie powinna oglądać ani przymierzać obrączki, dopóki ta nie znajdzie się na jej palcu, i nie powinna płacić za nią sama. Jeśli obrączka upadnie na podłogę w czasie ceremonii, nikt z narzeczonych nie może jej podnieść: robi to ksiądz, urzędnik albo świadek.

Czy kamień w pierścionku ma znaczenie?

Część osób wybiera kamień w pierścionku zaręczynowym według znaku zodiaku albo miesiąca urodzenia narzeczonej. To wyłącznie zwyczaj i kwestia gustu: przypisania kamieni do znaków różnią się w zależności od źródła, a o trwałości i cenie pierścionka decydują twardość kamienia i kruszec.

Obrączki, niezależnie od ich urody, lubią upadać, wzbudzając tym samym niepokój młodej pary i gości (by tangwhisky )

Istnieje wiele przesądów astrologicznych oraz założeń związanych ze ślubem i przyszłym życiem młodej pary (by mediatejack )

Co przynosi dostatek, a co łzy?

Według ludowych wierzeń dostatek zapewnią:

drobne pieniądze w kieszeni Pana Młodego w czasie ślubu,
kawałek cukru i okruszek chleba zaszyte w sukni,
moneta w bucie Panny Młodej.

Pecha mają z kolei przynosić perły, które symbolizują łzy, choć w innych tradycjach oznaczają bogactwo, czystość i zdrowie. Przesąd mówi też, że Panna Młoda powinna wejść do kościoła z prawej nogi i z uśmiechem, a pomyłka w słowach przysięgi wróży szczęście. Równo palące się świece przy ołtarzu oznaczają zgodę, a nierówno – kłótnie.

Niektóre przesądy dotyczą kolorów: biel to czystość, błękit wierność, a różowa suknia ma przynosić pecha. Popularna teoria opisuje też miłość w trzech kolorach: zielonym (pierwsze, gwałtowne zauroczenie), czerwonym (czas docierania się, a czasem zazdrości) i żółtym (budowanie domu, zaufania i poczucia bezpieczeństwa).

Perły symbolizują łzy, ale także bogactwo, czystość i zdrowie – czyli dla każdego coś miłego (by 53807034@N05 )

Jakie przesądy ślubne znają inne kraje?

W krajach anglosaskich mówi się „Happy is the bride that the sun shines on”, czyli szczęśliwa ta panna młoda, na którą świeci słońce. W Irlandii za dobry znak uchodziło też pianie koguta o poranku w dniu ślubu, a kolczyki z dnia ślubu miały przynosić szczęście przez całe życie.

Jakie zwyczaje zastępują dawne przesądy?

Część dawnych zwyczajów ustępuje nowym. Zamiast prezentu-niespodzianki pary przygotowują listę prezentów albo proszą o wkład na podróż poślubną. Coraz częściej proszą też gości, żeby zamiast kwiatów przynieśli książki, maskotki albo słodycze dla potrzebujących dzieci.

Czy można zawrócić z drogi do kościoła?

Według przesądu Para Młoda nie może zawracać z drogi do kościoła ani często się zatrzymywać, bo to źle wróży małżeństwu. Jeśli czegoś zapomnieliście, po zgubę jedzie ktoś z rodziny. Dobrym znakiem jest zobaczyć po drodze gołębia albo srokę, złym wronę lub kruka. Z kościoła para wraca często inną drogą niż przyjechała: dawniej miało to zmylić złe duchy, a dziś symbolizuje nową drogę życia (albo pozwala ominąć „bramy” ustawione przez znajomych).

Według jednego z przesądów nie można pod żadnym pozorem zawracać pary młodej z drogi do kościoła (by 109249103@N05 )

Najczęstsze pytania

W jakich miesiącach według przesądu warto brać ślub? Według przesądu w tych, które mają w nazwie literę „r”, np. w czerwcu, sierpniu, wrześniu czy październiku, bo mają zapewnić długie i szczęśliwe małżeństwo. Pechowe mają być maj i listopad. To jednak tylko ludowe wierzenie, a nie zasada Kościoła ani prawa. Jedynym realnym ograniczeniem jest Wielki Post, w którym katolicy nie urządzają wesel z zabawą.

Czy Pan Młody może zobaczyć Pannę Młodą w sukni przed ślubem? Według najbardziej znanego przesądu nie, dlatego suknię wybiera się bez przyszłego męża, a para spotyka się dopiero przy ołtarzu lub w urzędzie. To jednak tylko przesąd. Wiele par świadomie z niego rezygnuje i umawia się z fotografem na sesję „first look” przed ceremonią, żeby spokojnie przeżyć pierwsze spotkanie i mieć więcej czasu na zdjęcia.

Co zrobić, gdy obrączka upadnie podczas ślubu? Według przesądu nikt z narzeczonych nie powinien jej podnosić: robi to ksiądz, urzędnik albo świadek. Upadek obrączki nie ma żadnego znaczenia dla ważności ślubu, a goście szybko o nim zapominają. Żeby jej uniknąć, obrączki nakłada się powoli, a świadek trzyma je do ostatniej chwili w pudełku lub na poduszeczce.

Co oznacza coś starego, nowego, pożyczonego i niebieskiego? To angielski zwyczaj, którego pełną rymowankę zapisano w 1876 r. Coś starego symbolizuje wsparcie rodziny i ciągłość tradycji, coś nowego pomyślną przyszłość, coś pożyczonego przychylność bliskich i szczęście innej pary, a coś niebieskiego wierność. W polskich wersjach dodaje się czasem coś białego. Każdemu elementowi poświęciliśmy osobny artykuł z pomysłami na dodatki.

Czy wiara w przesądy ślubne jest zgodna z wiarą katolicką? Kościół przestrzega, że wiara w to, iż szczęście małżeństwa zależy od daty, koloru czy upuszczonej obrączki, stoi w sprzeczności z wiarą chrześcijańską. Dla wielu par drobne zwyczaje, np. coś niebieskiego czy moneta w bucie, są po prostu zabawą i elementem tradycji. Ważne, żeby nie wpływały na ważne decyzje i nie budziły niepotrzebnego lęku.