Jak wygląda tradycyjne śląskie wesele? Polterabend, wykup Panny Młodej, bramy w drodze do kościoła, oczepiny i śląskie menu – zwyczaje, które warto znać.
Śląskie wesele wyróżnia się kilkoma barwnymi zwyczajami: tłuczeniem szkła w wieczór przed ślubem (tzw. polterabend), wykupem Panny Młodej przez Pana Młodego, bramami stawianymi parze w drodze do kościoła i tradycyjnym menu z roladą, kluskami śląskimi i modrą kapustą. W każdej miejscowości, a nawet rodzinie, obyczaje wyglądają nieco inaczej – ale te pojawiają się najczęściej.
Czym jest polterabend?
Wieczorem w przeddzień ślubu przed domem Panny Młodej zbierają się sąsiedzi, rodzina i przyjaciele pary. Każdy przynosi szkło i ceramikę – stare talerze, szklanki, butelki – i tłucze je pod drzwiami. Zdarza się, że goście miesiącami odkładają niepotrzebne naczynia, a pod domem lądują nawet stare umywalki.
Według tradycji im więcej potłuczonego szkła, tym więcej szczęścia czeka młodych. Skorupy tradycyjnie sprząta Panna Młoda, a Pan Młody w tym czasie częstuje gości; w niektórych rodzinach młodzi sprzątają razem – na znak zgodnej współpracy w małżeństwie. Zabawa trwa czasem do późnej nocy.
Praktyczna rada: jeśli planujecie polterabend, uprzedźcie sąsiadów, przygotujcie mocne worki, rękawice i miotły, a porcelanę tłuczcie tylko na utwardzonej nawierzchni – z dala od trawnika i miejsc zabaw dzieci.
Jak wygląda wykup Panny Młodej?
W dniu ślubu Pan Młody wraz z rodzicami i świadkami przychodzi do domu narzeczonej, by ją „wykupić”. Targowanie trwa, dopóki rodzina Panny Młodej nie uzna, że cena jest wystarczająca. Walutą bywa wódka, słodycze albo drobne pieniądze, a całość przypomina kabaretową scenkę – goście zwykle świetnie się przy niej bawią. Wykup często łączy się z błogosławieństwem rodziców.
Czym są bramy weselne?
W drodze do kościoła orszak weselny kilka razy musi się zatrzymać przed „bramą” ustawioną przez sąsiadów lub znajomych – może to być sznur z kokardami trzymany przez dwie osoby, ustawiony na drodze motocykl czy inna przeszkoda. Żeby przejechać, Para Młoda „płaci” – dorosłym zwykle alkoholem, dzieciom cukierkami. Warto mieć w samochodzie zapas butelek i słodyczy.
| Zwyczaj | Kiedy | O co chodzi |
|---|---|---|
| Polterabend | wieczór przed ślubem | tłuczenie szkła na szczęście, wspólne sprzątanie |
| Wykup Panny Młodej | przed wyjazdem do kościoła | żartobliwe targowanie się o narzeczoną |
| Bramy | w drodze do kościoła | „opłata” za przejazd alkoholem i cukierkami |
| Oczepiny | po północy | zabawy, gry, zbieranie pieniędzy |
Oczepiny na Śląsku
Oczepiny odbywają się zwykle po północy i nie różnią się bardzo od tych w innych regionach: są gry, zabawy i zbieranie pieniędzy dla Nowożeńców. Pomysły na tę część wesela znajdziecie w artykule Atrakcje na weselu.
Co je się na śląskim weselu?
Na stole nie może zabraknąć tradycyjnego obiadu:
- rosół z domowym makaronem,
- rolada wołowa z kluskami śląskimi i modrą (czerwoną) kapustą,
- na deser kołocz, makowiec, sernik i jabłecznik.
Kołocz to jedno z najbardziej kojarzonych ze Śląskiem wypieków weselnych – w wielu rodzinach po ślubie rozdaje się go sąsiadom i znajomym, którzy nie byli na przyjęciu. Więcej o menu przeczytacie w artykule Menu weselne.
Najczęstsze pytania
Co to jest polterabend? Wieczór przed ślubem, podczas którego goście tłuką szkło przed domem Panny Młodej na szczęście, a młodzi sprzątają potem skorupy.
Czym płaci się za bramy weselne? Najczęściej alkoholem dla dorosłych i cukierkami dla dzieci. Warto przygotować zapas przed wyjazdem do kościoła.
Jakie potrawy podaje się na śląskim weselu? Rosół, roladę z kluskami śląskimi i modrą kapustą, a na deser kołocz, makowiec i sernik.
Czy zwyczaje śląskie wyglądają wszędzie tak samo? Nie – różnią się między miejscowościami, a nawet rodzinami. Warto zapytać starszych krewnych, jak obchodzono je u Was.
Zobacz też: Coś starego i coś nowego na ślubie · Wesele tematyczne czy tradycyjne? · Zwyczaje ślubne w Afryce
abcWeselne
Redakcja abcWeselne.pl — porady, inspiracje i trendy ślubne.
