Ślub wojskowy: mundur, szpaler z szabel i etykieta

Ślub wojskowy wyróżniają mundury Pana Młodego, oficerów z asysty, a czasem także Panny Młodej, oraz zakończenie ceremonii przejściem nowożeńców pod sklepieniem ze skrzyżowanych szabel. Formalnie to zwykły ślub kościelny lub cywilny, a o wojskowej oprawie decydują zwyczaje jednostki. Dlatego szczegóły, np. udział asysty, orkiestry czy pojazdów, trzeba wcześniej uzgodnić z przełożonymi i z parafią albo urzędem.

Czym różni się ślub wojskowy od zwykłego?

Pod względem formalności niczym. Żołnierze biorą ślub kościelny albo ślub cywilny na takich samych zasadach jak inni, a katolicy mogą też wziąć ślub w parafii wojskowej. Różnicę robi oprawa: mundury, asysta kolegów z jednostki, szpaler z szabel, czasem orkiestra wojskowa. Ponieważ to wydarzenie publiczne z udziałem żołnierzy w mundurach, warto:

Zgłosić plany przełożonym i zapytać, czy jednostka zgodzi się na asystę, orkiestrę albo pojazdy.
Uzgodnić z proboszczem lub kierownikiem USC formę szpaleru i miejsce, w którym się ustawi, np. przed wejściem do kościoła.
Wyznaczyć dowódcę szpaleru spośród oficerów, który przećwiczy z asystą komendy.
Poinformować fotografa, kiedy i gdzie nastąpi przejście pod szablami, żeby miał dobre miejsce.

Jak wziąć ślub w parafii wojskowej?

Parafie wojskowe należą do Ordynariatu Polowego, czyli diecezji obejmującej żołnierzy Wojska Polskiego; jego istnienie gwarantuje art. 16 Konkordatu. W 2017 r. ordynariat miał 75 parafii w 10 dekanatach, zwykle przy garnizonach. Jeśli jedno z was służy w wojsku, może spisać protokół przedślubny w parafii wojskowej garnizonu, zamiast w parafii terytorialnej, i tam wziąć ślub. Procedura jest taka sama jak w każdej parafii: zgłoszenie w kancelarii najpóźniej 3 miesiące przed ślubem, świadectwa chrztu, nauki przedmałżeńskie i zapowiedzi. O to, kto należy do danej parafii wojskowej i czy obejmuje ona także narzeczoną spoza wojska, zapytajcie kapelana.

Kto nosi mundur podczas ślubu wojskowego?

Mundur zakłada Pan Młody i oficerowie z asysty, a także Panna Młoda, jeśli sama służy w wojsku. Na ślub zakłada się zwykle mundur wyjściowy. Zasady noszenia umundurowania określają przepisy wojskowe, więc to, czy do munduru można przypiąć kwiat i czy umundurowana Panna Młoda może trzymać bukiet, ustalcie z przełożonymi. W wielu jednostkach przyjęło się, że kwiatu do munduru się nie przypina. Panna Młoda w białej sukni może mieć bukiet w barwach jednostki męża.

Oficerowie ze szpaleru mają zwykle białe rękawiczki. Jeśli zapraszacie dowódcę jednostki, ustalcie wcześniej, gdzie usiądzie; w wielu rodzinach to miejsce w jednym z pierwszych rzędów, blisko rodziców.

Kto	Strój i zasady
Pan Młody (żołnierz)	mundur wyjściowy; kwiat przy mundurze tylko, jeśli pozwalają na to przepisy i przełożeni
Panna Młoda służąca w wojsku	mundur albo suknia ślubna; bukiet przy mundurze do uzgodnienia z przełożonymi
Panna Młoda w białej sukni	bukiet, np. w barwach jednostki
Oficerowie ze szpaleru (zwykle 6–8 osób)	mundury i białe rękawiczki

Jak wygląda szpaler z szabel?

Zakończenie ceremonii to sklepienie ze skrzyżowanych szabel. Oficerowie towarzyszący Panu Młodemu, zwykle 6–8 osób, ustawiają się w dwóch rzędach twarzami do siebie. Na komendę wyciągają szable i krzyżują je w górze, a Para Młoda przechodzi pod klingami. Potem szable wracają do pochew, a nowożeńcy jadą na przyjęcie.

W amerykańskiej tradycji wojskowej ostatni z oficerów delikatnie klepie płazem szabli Pannę Młodą, która nie służy w wojsku, mówiąc „Witamy w armii” (lub w marynarce). To zwyczaj zza oceanu, w Polsce rzadko spotykany, więc jeśli chcecie go przenieść, uprzedźcie o tym Pannę Młodą i gości.

Wiele jednostek ma własne tradycje, które uatrakcyjniają ceremonię i wesele. Zdarza się, że parze towarzyszy orkiestra albo pojazdy wojskowe, a tort kroi się szablą.

Ślub wojskowy jest jednym z najoryginalniejszych sposobów złożenia sobie przysięgi małżeńskiej (by tracitaylor )

Jak żołnierz zachowuje się w kościele?

Podczas mszy z udziałem pododdziału w szyku żołnierze wykonują komendy dowódcy, które różnią się od postaw wiernych w ławkach. Żołnierz, który uczestniczy w mszy indywidualnie, zachowuje się jak pozostali wierni. Na własnym ślubie Pan Młody klęka razem z Panną Młodą, a zasady dla asysty warto ustalić wcześniej z kapelanem lub proboszczem, żeby oficerowie wiedzieli, kiedy stać na baczność, a kiedy klękać. Przebieg ceremonii opisujemy w artykule ślub kościelny krok po kroku.

Jak urozmaicić wesele żołnierza?

Grochówka podana na początek wesela zamiast tradycyjnego rosołu albo jako danie nocne.
Tort w barwach jednostki, z emblematem rodzaju wojsk, krojony szablą.
Sesja plenerowa w miejscu związanym ze służbą, np. przy zabytkowym sprzęcie w muzeum wojska albo w forcie; zgodę na zdjęcia na terenie wojskowym trzeba uzyskać wcześniej. Pomysły na plener znajdziecie w artykule sesja ślubna w plenerze.
Zdjęcie z asystą w mundurach, które będzie pamiątką dla całej jednostki.

Krojenie tortu szablą (by jepoycamboy )

Planując atrakcje, pamiętajcie, że żołnierz w mundurze reprezentuje wojsko, więc goście w mundurach powinni zachować umiar. Dlatego oficerowie, którzy po ceremonii chcą tańczyć i pić alkohol na weselu, zwykle przebierają się w strój cywilny; zasady obowiązujące w jednostce znają przełożeni. Więcej pomysłów na motyw przewodni znajdziecie w artykule wesele tematyczne czy tradycyjne.

Idealny tort na wesele żołnierza (by lisap )

Najczęstsze pytania

Czy Panna Młoda może wziąć ślub w mundurze? Tak, jeśli sama służy w wojsku. Zasady noszenia munduru określają przepisy wojskowe, więc to, czy może mieć przy nim bukiet albo kwiat, trzeba uzgodnić z przełożonymi. Wiele żołnierek wybiera białą suknię, a mundur zostawia na zdjęcia albo na część uroczystości. Panna Młoda w sukni może mieć bukiet w barwach jednostki.

Ilu oficerów tworzy szpaler z szabel? Zwykle 6–8 oficerów towarzyszących Panu Młodemu, w mundurach i białych rękawiczkach. Ustawiają się w dwóch rzędach twarzami do siebie, na komendę wyciągają szable i krzyżują je nad Parą Młodą, która przechodzi pod klingami. Udział asysty, miejsce szpaleru i komendy ustala się wcześniej z przełożonymi i parafią lub urzędem.

Czy ślub wojskowy wymaga osobnych formalności? Nie. Żołnierze biorą ślub kościelny, konkordatowy albo cywilny na takich samych zasadach jak inni, z tymi samymi dokumentami i terminami. Żołnierze katolicy mogą wziąć ślub w parafii wojskowej Ordynariatu Polowego. Uzgodnień wymaga tylko wojskowa oprawa: asysta, orkiestra czy pojazdy, o które prosi się przełożonych z wyprzedzeniem.

Czy żołnierz w mundurze może pić alkohol na weselu? Zwyczajowo nie powinien. Żołnierz w mundurze reprezentuje wojsko, a zasady zachowania w umundurowaniu ustalają przepisy i przełożeni. Dlatego oficerowie z asysty, którzy chcą tańczyć i pić alkohol na weselu, po ceremonii i oficjalnej części przyjęcia przebierają się w strój cywilny. Przygotujcie im miejsce do przebrania się na sali.